Opinie

Nederlanders behoren tot de volken die wereldwijd het minst in contact zijn met de natuur, bleek recent uit onderzoek waar The Guardian over schreef. We zijn daarbij in vertrouwd gezelschap: van de top 10 landen die het laagst scoorden, waren er 8 Westers met een christelijke signatuur. En dat terwijl in het onderzoek juist blijkt dat de mate van religiositeit en spiritualiteit de sterkste voorspeller is van verbondenheid met de natuur. Hoe zit dat?

Tim Brys is medeoprichter van het project Stadsklooster Brussel. “Een stadsklooster kun je zien als een dorp in de stad,” zegt hij. De groep ontstond in 2021 en bestaat nu uit drie gezinnen met jonge kinderen, een koppel en een alleenstaande vrouw. Er wordt nog gezocht naar een gebouw om hun droom waar te maken.

Tussen grote delen van de Islamitische en Joodse gemeenschappen is ook in ons land de afgelopen twee jaren een behoorlijke verwijdering ontstaan. Dit natuurlijk vanwege 7 oktober 2023 en alles wat daarna kwam in Gaza, Israël en ook in de Palestijnse gebieden. En wanneer ik hier het woord verwijdering schrijf dan bedoel ik ook echt verwijdering, om het woord animositeit maar niet hoeven te gebruiken.

Wakker worden in een vreemd land. Het was de hoofdredactie van het RD overkomen. Hoe kan een christen zich nu thuis voelen in het land van Rob Jetten? Wordt het geloof niet binnen de kortste keren naar de privésfeer verbannen? Filosoof Sjoerd Griffioen laat aan de hand van het begrip ‘secularisatie’ zien, dat ons niet per sé een ramp is overkomen. Bovendien, christenen zijn toch altijd op doortocht?

Het meest duurzame hotel van Afrika, Hotel Verde in Kaapstad, ligt op steenworp afstand van een drukke internationale luchthaven. Het hotel is afhankelijk van de vliegtoeristen, dus hoe duurzaam is het project eigenlijk? Thandi Soko-De Jong komt aan de hand van Johannes 9 en het wereldbeeld van de Kichwa tot de conclusie dat onze relatie met de aarde één van wederkerigheid is. Ze laat echter ook zien dat wie goed voor de aarde wil zorgen, de kwetsbaren niet moet vergeten.

“Ik ben geboren in de Eerste Wereldoorlog”, vertelde ze me graag. Een Britse dame van toen ver in de 90, door MS gekluisterd aan haar rolstoel, bij wie ik in het woonzorgcentrum regelmatig op bezoek mocht komen als zorgpastor. “Mijn ouders gaven mij als lichtgewicht baby’tje in volle oorlogstijd eieren van bij de boer te eten op advies van de dokter. En zie mij hier nu zitten, ik ben er nog hè.” Haar frisse, Britse veerkracht zal ik nooit vergeten.

Tegenwoordig vormt het gevoel van moeten presteren voor steeds meer mensen een probleem. Het eist zijn tol: stress, faalangst, uitputting, perfectionisme of burn-out. Jongeren gaan ook steeds vaker gebukt onder de meedogenloze prestatiemaatschappij. Het is aan jezelf te wijten als je niet succesvol bent wordt hen voorgespiegeld en de succesverhalen via de sociale media doen daar nog een schepje bovenop.

Toon Hermans schreef ooit een liedje waarvan het refrein eindigde met de volgende zinnen:

‘Maar we staan met z’n allen in de file en ze slaan je op je bakkes in de tram. Staat je auto in de stad, wordt je radio gejat, maar we hebben vijfenveertig soorten jam.’

Het liedje gaat over de vrijheid die de moderne consumptiemaatschappij ons belooft. Het is een vrijheid die vooral draait om keuzevrijheid: we hebben ogenschijnlijk oneindig veel mogelijkheden om te doen en te laten wat we willen. Maar, zo dichtte Hermans ironisch, wat betekent die vrijheid als we geconfronteerd worden met vrijheidsinperking, of als geweld, oorlog, haat en demonisering de kop opsteken?

Als late pelgrim ging Antwerpenaar Joost (54) op pad. Het kon nog net — vlak voor Allerheiligen, de afsluiting van het pelgrimsseizoen. Zo tegen het einde worden de wegen stiller, de herbergen leger. Motregen dwarrelt neer, de lucht is dof als tin. Dat hij juist dit moment koos, was veelzeggend: kort geleden verloor Joost zijn baan. En zoals een oude pelgrimswijsheid zegt: “Als de camino roept, dan moet je gaan.”