Een schriftgeleerde vraagt aan Jezus wat volgens Hem het eerste gebod is – dus het gebod dat voor Hem op de eerste plaats komt. Dat is een vraag die we elkaar in de gemeente ook best eens mogen stellen, en dan zou het fraai zijn als we niet allemaal hetzelfde antwoord zouden geven. Want tenzij je in een dogmatische gemeenschap verkeert, geldt van deze vraag volgens mij dat ‘het goede antwoord’ niet bestaat. Dat blijkt ook een beetje uit de reactie van Jezus: Hij geeft niet één, maar twee antwoorden.

Het grootste deel van hoofdstuk 8 van het Johannesevangelie bestaat uit een lang gesprek. De gesprekspartners zijn Jezus en ‘de Joden’ (8:22.31.48.52.57). Deze twee hoeven niet volstrekt tegenover elkaar geplaatst te worden, zoals blijkt uit 8:31. Daar spreekt Jezus tot de Joden die in Hem zijn gaan geloven. Maar verder wordt het gesprek toch vooral gekenmerkt door een scherpe discussie rond de vraag wie vader van wie is.

Gods licht zien stralen in tijden van duisternis is een hele uitdaging, of het nu is in tijden van ballingschap en als volk verstrooid te zijn over de bewoonde wereld (Jesaja), of in tijden van Romeinse bezetting en vervolgingen (Matteüs), of in de uitdagingen van onze tijd vandaag.

Als je geschoold bent in de taal van de Bijbel zou je er bijna overheen lezen, maar wát een statement wordt er gemaakt in de perikopen van deze zondag! Aan de hand van zeer herkenbare voorbeelden wordt het perspectief duidelijk gemaakt waarmee God naar ons menselijke handelen kijkt.

Delen is een ideaal dat iedereen wel voorstaat. Maar als het erop aankomt om je eigen bezit te delen, of daarvan meer afstand te doen dan een klein beetje, dan wordt het pijnlijk. Zowel in Marcus als in Deuteronomium wordt scherp ingegaan op de moeite die het ons mensen kost om ons bezit niet als ons eeuwige bezit te beschouwen.

Nadenkend over een gezamenlijke noemer van de teksten voor deze tweede zondag van de herfst kom ik uit bij mezelf als lezer. In alle drie de gevallen moest ik mijn eerste spontane reactie opzij schuiven en de teksten opnieuw benaderen. Pas met een andere invalshoek kon ik aspecten vinden die ik met de lezer van deze exegese wilde delen.

Water is het thema van deze zondag. Niet water zonder meer. Levend water, water dat leeft en laat leven. Leven dat zichzelf mededeelt. Stromend, borrelend, murmelend water. Niet het doodstille water in de regenton, in de poel, in de Dode Zee. Dat is symbool voor leven dat zichzelf wil behouden. Daarover gaat het nu niet. Het gaat over de ‘Geest die Heer is en die levend maakt’, en die ook ons tot mensen wil maken ‘van wie wat uitgaat’. Levendige mensen die leven doorgeven.

In een preek vertelde Jurek Woller over zijn persoonlijke roeping. Welke weg ging hij? Van ‘no way’ tot dankbaarheid.

Het digitale tijdperk verandert de manier waarop mensen luisteren tijdens en deelnemen aan kerkdiensten. Door de overvloed aan informatie en kortere aandachtsspanne haken luisteraars, vooral jongeren, af. Matthijs Langeraar suggereert dat predikers hun aanpak kunnen heroverwegen om relevant te blijven zonder de essentie van de Bijbelse boodschap te verliezen.