Ze schrikt als ze het zichzelf hoort zeggen: ‘Hoe lang nog?’ Ze is er het type niet naar om te klagen. Niet klagen, maar dragen, heeft ze altijd geleerd, en bidden om kracht. Gewoon doorgaan, vooruit kijken en doen wat je hand vindt om te doen. Zo staat ze in het leven.

‘Pelgrim in hart en nieren’ Ricky Rieter beschrijft de vreugde en de moeiten van pelgrimeren. Onderweg zijn en aankomen gaat gepaard met mystieke ervaringen, maar ook met aardse ergernissen. Ook in Vézelay en in Santiago de Compostela ervaart ze dat, maar uiteindelijk daalt een innerlijke rust neer.

Romeinen 12:1-8, de brieflezing voor deze zondag, spoort de gelovigen aan zich als een levend offer in dienst te stellen van de Eeuwige, eenieder met de hem gegeven gave. De teksten uit Jeremia en Matteüs zoomen in op twee thema’s die aan de basis staan van een dergelijke overgave: luisteren en geloven.

‘Juist die delen van het lichaam die het zwakst lijken, zijn het meest noodzakelijk,’ schrijft Paulus in 1 Korintiërs 12 – in zijn prachtige metafoor van de kerk als lichaam. Hoe kunnen we als kerk anno 2023 het zwakke, krimpende en kleine koesteren en als een spiegel voor de hele kerk laten zijn?

‘Een kleine cultuurtrend: theologen kijken terug op hun geloofscarrière,’ constateerde de antropoloog Andre Droogers onlangs op zijn Facebook-pagina. “Frits de Lange, Martien Brinkman, Christa Anbeek, Johan Goud, Bert Hoedemaker – ze inventariseren de restwaarde van hun theologische erfgoed. Welk godsbegrip blijft over na de ontkerkelijking? Ik bevind mij dus in goed gezelschap.

De Belgische filosoof Louis Dupré inspireerde hoogleraar filosofie en ethiek Willem Lemmens tot het nadenken over wat er gebeurt bij een bezoek aan heilige plaatsen. Dupré had een godservaring in een bedevaartsoord, hoewel de plek zelf weinig aantrekkelijk was. Voor hem werd dit een heilige plaats. Een plek wordt heilig door een bijzondere gebeurtenis en door wat bezoekers, pelgrims en reizigers er vervolgens beleven.

De aanhef van Jesaja 51 maakt direct al duidelijk dat het niet woorden voor iedereen zijn. Hij richt zich tot mensen die gerechtigheid najagen en de Eeuwige zoeken. Die worden op een spoor gezet. Kijk naar de rots waaruit jullie gehouwen zijn en de holte van de put waaruit jullie gegraven zijn. Het is minder lief dan sommige vertalingen ons aanreiken. De diepte waaruit wij komen, grijpt nogal aan. Abraham en Sara, met alle nabijheid waarmee Genesis hen voor ons neerzet, waren geen romantische zielen. Alles prijsgeven, al je ervaring, ja, je gezond verstand. Alles moet plaatsmaken voor de velen die komen gaan.

Dat er delen van de bevolking zijn die onderdrukking meemaken, of hebben meegemaakt, is niks nieuws vandaag de dag. Het publieke discours over onderdrukking stipt onder andere thematiek aan rondom racisme, het slavernijverleden, man-vrouwverhoudingen, de LHBTQIA+-gemeenschap of moderne slavernij. De stemmen die zo lang verstomd werden, worden mondjesmaat gehoord – althans, er wordt veel gesproken en geschreven over groepen die onrecht is en wordt aangedaan.

Lieke Weima (30) woont en werkt als predikant in Scharnegoutum, een klein dorp in Friesland. Daarnaast is ze actief bij Christian Climate Action en ING Fossielvrij. Zij schreef een artikel voor tijdschrift Herademing over moedige spiritualiteit in de christelijke klimaatbeweging, de aanleiding voor Elsbeth om met haar in gesprek te gaan in deze aflevering van De theologie podcast.