Henk Bakker heeft weer een mooi boek geschreven, met de titel Christus. Na zijn studie Jezus, over de synoptische evangeliën, gaat het nu over de christologie van Paulus en Johannes. Bakker schenkt in het bijzonder aandacht aan de betekenis van Israël voor het verstaan van Jezus. Jezus was een Jood en de mensen die over Hem schreven waren Joden. Daardoor wordt ook duidelijk dat het om een concrete historische persoon gaat. Christus staat niet voor een idee, maar is Gods tegenwoordigheid in de concrete geschiedenis van de wereld en Hij nam die plek in binnen de geschiedenis van Israël.

De veelzeggende titel ‘Mantel van angst’ suggereert dat er in de praktijk iets misgaat. Die suggestie zit niet in de eerste plaats in het woord ‘angst’. De titel en de vormgeving daarvan op de voorkant van het boek roepen namelijk direct associaties op met het spreekwoord ‘iets met de mantel der liefde bedekken’. Inge betoogt niet dat het beter is om een mantel der liefde te gebruiken in plaats van een mantel van angst om zaken mee te bedekken. Het bedekken is juist het grote probleem. Dat daarvoor ook nog eens angst gebruikt wordt, maakt het kwalijker, maar ook als de mantel der liefde gebruikt wordt, is dat geen oplossing voor het probleem.

Het tempo waarmee Henk Bakker theologisch en kerkelijk Nederland blijft verrassen met inzichtgevende boeken is bewonderenswaardig. Dit boek is bedoeld als opvolger bij zijn boek Jezus uit 2021, waarin hij vooral benadrukte dat Jezus een Jood was. In een reactie op dat boek prees ik indertijd die insteek, die in het verleden nogal eens heeft ontbroken. Ik maakte er ook kritische opmerkingen bij: Bakker wees resoluut theologische reflectie op het God-zijn en mens-zijn van Jezus af zonder zelf een alternatief te bieden. En is Jezus nu zelf God, of is Hij toch net iets minder dan God? 

De titel is al een vondst: op de voorkant van het boek zie je achter de zwarte letters ‘angst’ direct dat daar onder ‘liefde’ stond. En helaas is die Mantel der Liefde bij uitstek een voorwerp waarmee veel vuil bedekt is geworden, in de christenheid. En nog. Het werd voor velen een Mantel der Angst.

Op 9 november werd in de Oude Kerk van Soest het nieuwe boek ten doop gehouden van Martien Brinkman en Pieterjan Mellegers: Hier stokt het hanige woord. Het boek verdiende zeker een dergelijke feestelijke presentatie, want het is in meerdere opzichten een belangwekkende publicatie. Brinkman, theoloog, en Mellegers, literatuurwetenschapper, beschrijven in deze studie een tiental ‘millenniumdichters’.

Het boek Mantel van Angst over de negatieve impact van een religieuze opvoeding van kerkverlaterscoach Inge Bosscha voorziet duidelijk in een behoefte. Dat kun je afleiden uit de grote belangstelling voor haar website Dogmavrij.nl en de verborgen Facebookgroep waar ze lotgenoten met elkaar in contact brengt.

Wakker in Gods wereld van Jack Barentsen en Oeds Blok gaat over kerk-zijn in de 21e eeuw. Het boek verbindt theologische duidingen van de hedendaagse tijd met de situatie waarin kerken en woonplaatsen zich vandaag de dag bevinden. Hoe invulling te geven aan hedendaags kerk-zijn in Gods wereld? Gert-Jan de Roest, kerkplanter en missionair huistheoloog, schreef een recensie over het boek.

Margreet Klokke, predikant van de Hooglandse Kerk in Leiden, bezorgde na Een brug van fluweel (2018) opnieuw een uitgave met gebeden van haar hand. Alida Groeneveld las het.

Met dit wetenschappelijk standaardwerk over het gebed laat de emeritus hoogleraar missiologie Jan Jongeneel zich, meer dan hij ooit in zijn wetenschappelijke publicaties deed, in het hart kijken. Door uitgerekend met een onderzoek van dit thema zijn academische loopbaan af te sluiten, laat hij zien wat de bron van zijn leven is, zowel persoonlijk als theologisch: aanbidding van de Drie-Ene, de Vader, de Zoon en de Heilige Geest. Op deze heilige grond bloeiden van jongs af geloof, hoop en liefde, rijpte de gedrevenheid om te gaan voor de zaak van Christus en werden door de tijd heen theologisch inzicht en levenswijsheid gevoed.