Menu

Basis

Teveel van het goede

‘Beauty is in the eye of the beholder,’ zeggen de Engelsen poëtisch: schoonheid schuilt in het oog van de aanschouwer. Wij in onze moerasdelta moeten het doen met een prozaïsch ‘ieder zijn meug’. Alles is een kwestie van smaak, schoonheid dus ook. Er valt niet over te twisten.

Schoonheid wordt al sinds Plato als iets goeds beschouwd, nastrevenswaard, begerenswaard en een mooi voorbeeld. Het spreekt vanzelf dat we schoonheid prefereren boven lelijkheid. De uitspraak: ‘Ik hou van schoonheid’ is overbodig, want schoonheid is ‘datgene waar je van houdt’. Lelijkheid daarentegen wordt gehaat, in het oog van de aanschouwer uiteraard. Iemand die lelijkheid mooier zegt te vinden dan schoonheid heeft gewoon een andere smaak.

Maar als ik me probeer voor te stellen dat ik de hele dag omringd word door schoonheid, dag in dag uit, jaar in jaar uit, dan word ik toch een heel klein beetje misselijk. ‘Teveel van het goede’, kent u die uitdrukking? Dat je ook wel eens een keer snakt naar wat afwisseling en dus wat minder moois? Altijd maar Bach, Schubert, Mozart (of Nick Cave, The Beatles en REM), altijd maar culinaire hoogstandjes, op alle wanden de mooiste schilderijen in volmaakte harmonie, dan wil je toch ook wel eens een dissonant, een vette hap of een Pirelli-kalender? Een hoogtepunt is nu eenmaal, in natuurkundige termen, een labiel evenwicht, als een karretje, balancerend bovenin de achtbaan. Een mens kan niet altijd op een hoogtepunt blijven staan, hij moet vooruit en dus weer naar beneden.

Misschien is dat wel ons lot, dat we niet doorlopend kunnen genieten van het schone. Dat we er uit onrust, want dat is het, genoeg van krijgen. Teveel van het goede. Dat is misschien wel precies waar de zondeval uit Genesis 3 aan refereert. De schepping als een labiel evenwicht, dat al snel verstoord werd door onze behoefte aan wat anders. Want zelfs het paradijs gaat al snel vervelen, het is niet aan ons besteed. We houden van schoonheid, maar we kunnen niet zonder lelijkheid.

Willem van Reijendam is student theologie en schrijver.


Wellicht ook interessant

Nieuwe boeken