Bijbelwetenschappen

Een bijzondere overeenkomst: de ‘geboden, wetten en regels’ van Mozes draaien om het liefhebben (van de Heer) en het ‘nieuwe gebod’ van Jezus draait om het liefhebben (van elkaar). Liefde… eenmaal, andermaal. Maar een gebod om lief te hebben: is dat geen paradox, een schijnbare tegenstelling? Staat het niet teveel op gespannen voet met menselijke vrijheid en met kiezen uit overtuiging? Of zet juist deze wijze van formuleren pas echt aan het denken over de essentie van alle voorschriften die aan het volk en aan de leerlingen gegeven worden?

Bij de schepping van hemel en aarde lezen we over de Geest van God. Een krachtige stormwind raast over de wateren: er staat iets te gebeuren. Eeuwen later, wanneer de leerlingen bijeen zijn na de hemelvaart van Jezus, lezen we opnieuw over zo’n briesende wervelwind.

Erfgenaam zijn houdt ook een verantwoordelijkheid in: dat je recht doet aan de erflater, zijn erfenis niet te schande maakt. In de lezingen van vandaag komen we verschillende manieren tegen waarop op ‘erfenissen’ wordt gereageerd, met prachtige beelden van erfgenamen die het hebben gered uit een scala van verschrikkingen. En aan ons de vraag: Hoe gaan wij om met de erfenis van Jezus? Bij de overdracht van leiderschap wordt de erfenis van de voorganger meestal aanvaard, als deze een goede leider is geweest.

Het interessante van de Korinthebrieven is dat er zo nadrukkelijk wordt ingegaan op allerlei situaties en discussies die spelen in Korinthe. We krijgen echt een inkijkje in een christelijke gemeenschap en dan ook nog eens een die verre van ideaal was. Er waren partijschappen, er speelde van alles op het gebied van seksualiteit, er was onenigheid rondom de invulling van de gemeentesamenkomsten, enzovoorts. Bovendien boterde het tussen Paulus en de gemeenschap ook niet helemaal. Dit nummer van Schrift haalt een aantal van deze thema’s naar voren.

Paulus heeft het met regelmaat over het zijn van een dwaas voor Christus, Ruben van Wingerden maakt de analyse op wat Paulus daarmee bedoelt zou kunnen hebben. De dwaasheid wordt ook gebruikt als karakter, een typetje, en juist daar maakt Paulus handig gebruik van.

Een plechtig moment dient zich aan in het boek Openbaring als het Lam de boekrol ontvangt uit de rechterhand van Hem die op de troon zit. Op dat moment klinkt uit de mond van de vier levende wezens en de vierentwintig oudsten die daaromheen staan een nieuw lied: ‘Waardig (Gr.: axios) ben Je om de boekrol in ontvangst te nemen en zijn zegels te openen’ (5,9).

In Johannes 21 vindt een omgekeerde wonderbare spijziging plaats: er zijn maar zeven gasten en er is een overvloed aan vis. Maar de vangst die op verzoek van de Opgestane is gedaan en op zijn aanwijzing is verkregen, was slechts ‘toespijs’, een bijkomstigheid zogezegd. Want er bleek al brood en vis klaar te liggen. Wat zou er met al die vissen zijn gebeurd?

De Amerikaanse auteur Marilynne Robinson (1943) staat bekend om haar bekroonde romans, waaronder de geliefde Gilead-trilogie. Minder bekend is haar theologische werk, waarin fictie en essay naadloos in elkaar overvloeien. In haar nieuwste boek richt ze zich op het Bijbelboek Genesis. Een recensie door theoloog en geestelijk begeleider Jan Venderbos.

Als we het tijdpad van Johannes de Evangelist volgen, is het vandaag Tomas-zondag. De eerste helft van de evangelielezing speelt op de avond van de Paaszondag, de tweede helft een week later. Toch is het belangrijk om het als één geheel te lezen. En misschien ook om te bedenken dat elke volgende zondag een herkansing is voor elke volgende Tomas. Maar wat gebeurde er eigenlijk?