Bijbelwetenschappen

In Psalm 150 zingt ‘alles wat adem heeft’ de lof van God, zijn krachtige daden en oneindige grootheid, met stem, dans en muziekinstrumenten. Gods lof klinkt tot we buiten adem zijn. Psalm 111 benoemt de uitingen van zijn grootheid: genade en liefde, trouw en rechtvaardigheid. ‘Wie ze liefheeft, onderzoekt ze’ (111,2), met ontzag voor de Heer, en wordt wijs.

In deze toegankelijke, haast meditatieve biografie, brengt Pieter L. de Jong de bijbelse boodschap van Jeremia verfrissend dichtbij. Jeremia is een van de vier grote profeten uit het Oude Testament en een intrigerend mens, met uiteenlopende emoties en een groot hart voor God en zijn volk. Afkomstig uit een klein dorp maakt hij in Jeruzalem de totale ineenstorting van de stad mee. Jeruzalem was daaraan voorafgaand sterk vervreemd van het geloof in God en Jeremia probeerde de mensen en bestuurders tot omkeer te bewegen. In die zin heeft hij ons vandaag veel te zeggen.

God zorgt voor ons als Vader én als Moeder. In Het moederhart van God neemt Natasja Bos je mee op een ontdekkingstocht naar Gods moederlijke compassie. Wat is compassie, hoe wordt het gebruikt in de Bijbel en hoe begrijpen we het vandaag de dag?

Passie: een woord met twee gezichten. Enerzijds verwijst het naar lijden, zoals we dat kennen in de Paastijd – de Mattheus Passie herinnert ons eraan. Anderzijds beschrijft het de vurige hartstocht voor iets of iemand, die soms overgaat in een ongezonde obsessie. In een boeiende beeldmeditatie neemt visueel kunstenaar en Joods verhalenverteller (maggidah) Shoshannah Brombacher ons mee door het Bijbelse verhaal van Amnon en Tamar.

In de Paasnacht staat het herdenken van verlossing centraal. Het volk van Israël moest door de Schelfzee trekken om bevrijd te kunnen worden.

De Israëlieten komen na veertig jaren woestijn bij het volgende grote keerpunt in hun leven. Bij Jesaja staan de mensen ook op een keerpunt.

In het opstandingsverhaal zoals Johannes het vertelt, treffen we Maria Magdalena alleen aan. Zij is op weg naar het graf.

De relevantie van het Bijbelse boek Genesis kan nauwelijks overschat worden. Het is dan ook ‘de’ hoeksteen van onze joods-christelijke traditie. Meer nog, het is ‘de’ hoeksteen van onze Westerse cultuur, kunst, literatuur en kijk op de wereld. Maar het boek staat ook altijd centraal in de vaak hoog oplopende discussie en spanningsveld tussen de letterlijke en narratieve dimensies van de verhalen in het boek.

Ik begin graag met wat in de klassieke retorica een captatio benevolentiae wordt genoemd (een poging om de gesprekspartner gunstig te stemmen), al sluit ik niet uit dat sommige anderen hier aanwezig het als een offensio of zelfs als een σκάνδαλον zullen opvatten.1 We zullen zien. Laat ik dus meteen maar met de deur in huis vallen en zeggen dat ik aangenaam verrast was door de ontknoping aan het einde van het boek – die terloopse maar toch niet mis te verstane kritische opmerkingen die je over het concilie van Nicea maakt.