In gesprek over ‘Geboorte’
Om te beginnen
Is Kerst voor u iets ‘gewoons’ of iets ‘heel bijzonders? En wat maakt dat dit zo is?
De normaalste zaak van de wereld? (pag. 2-3)
- Associeert u de geboorte van Christus met geboortes waar u dit jaar misschien wel een geboortekaartje van ontving?
- Ervaart u Jezus als een gewoon mens of is Hij ondanks zijn menselijke geboorte toch anders? En hoe zou u dat (los van dogma’s) voor uzelf formuleren: hoe is Hij voor u?
- Hoe belangrijk is uw geboorteplaats voor u? Is er een andere plaats belangrijker en waarom?
- De plaats waar je wiegje stond, bepaalt veel. Kunt u een voorbeeld geven van wat het voor u bepaald heeft?
- Beleeft u de stal als een ‘romantisch item’ in het kerstverhaal of brengt u dat eerder in verband met armoede?
- Ziet u overeenkomst tussen het ‘vluchtverhaal’ van Jezus met zijn ouders en de vele vluchtelingen met jonge kinderen nu? Of zouden we dat volgens u weleens wat meer mogen zien?
Van wie ben jij er één? (pag. 4)
- Hoe belangrijk is uw stamboom voor u?
- Tot hoeveel geslachten terug kent (kende) u uw familie?
- Ziet u bepaalde trekjes of kwaliteiten van eerdere generaties terugkomen bij uzelf?
- Hoe ervaart u het vrouwelijke element in de stamboom van Jezus? Iemand zei ooit: ‘Als de mannen het spoor van de geschiedenis bepalen, dan zijn het de vrouwen die de wissels omzetten.’ Hoe zien we dat bij de vrouwen in het geslachtsregister van Jezus? Welke wissels zetten zij om?
- Schorren benoemt bij elke vrouw in de stamboom van Jezus haar rol en betekenis. Welke rol spreekt u het meeste aan?
Je naam als anker (pag. 6)
- Bent u het eens met de zin ‘Zonder naam geen identiteit’?
- Weet u waar uw naam vandaan komt, wie hem koos en wat hij betekent?
- Heeft u een Bijbelse naam of heeft u die aan uw kind gegeven?
- Draagt u de naam van een heilige en als dat zo is, is dat van betekenis voor u?
Intiem (pag. 7)
- Kent u oosters-orthodoxe iconen en hoe waardeert u die?
- Wat vindt u van ‘Een icoon is een drempel tussen de zichtbare en onzichtbare wereld’?
- Als u kerstkaarten verstuurt, kiest u dan kaarten met afbeeldingen van het kerstverhaal? Zou u kaarten met de icoon op pag. 7 willen versturen? Waarom wel/niet?
Goed nieuws ruikt naar zweet en schapen (pag. 8-9)
- Ziet u de komst van de herders in het kerstverhaal als ‘kraambezoek’?
- Speelde u zelf wel eens mee in een kerstspel? In welke rol?
- De woorden van Pascal (pag. 9) vertellen over de plotselinge ‘blikseminslag’ van zijn mystieke ervaring. Zouden de herders een mystieke ervaring gehad kunnen hebben?
Ontwikkelen (pag. 10)
- Welke persoon van de drie-eenheid komt u het meest nabij?
- Herkent u de moeite van Marga Haas rond de persoon van Jezus? Waarom wel of niet?
- Herkent u dat Jezus in de loop van de tijd steeds meer ingepakt is geraakt in woorden en meningen en wellicht dogma’s?
- Brengt u (of bracht u) de gewikkelde doeken in verband met de lijkwaden van Jezus?
- Hoe ziet voor u de ‘niet-ingewikkelde’ Jezus eruit?
Vruchtbaar leven (pag. 16)
- Is het klassieke gezin (al dan niet impliciet) de norm voor u?
- Hoe kijkt u er na het lezen van ‘Vruchtbaar leven’ tegenaan?
- Bent u zelf in een klassiek gezin (vader-moeder-kind(eren)) grootgebracht? Zo niet, hoe heeft dat u gevormd?
- Zijn er breuklijnen in uw familie waar u wel een keer over praten wilt? (Voor de gespreksleider: dit kan alleen als er veiligheid is en oordeel-loos geluisterd kan worden.)
- Zijn er mensen die u mist aan het kerstdiner?
- Welk helend woord kunt u bedenken voor mensen die leven zonder kinderen?
De Bijbel van Jezus (pag.17)
- Vergelijkt u wel eens bijbelteksten in de verschillende vertalingen, zoals de Statenvertaling met de NBV?
- Wat vindt u van de naam Johanna Petronella Bijbel? Gaat u deze kopen?
- Kun je een groot werk vergelijken met een zwangerschap of een bevalling?
Onstuitbaar (pag. 18)
Lees eerst samen het lied ‘Soms breekt uw licht’ op pag. 19.
- Waar zag u onstuitbaar het licht doorbreken?
- Wat verstaat u onder ‘gedenken’ en welke betekenis hoort u in dit lied doorklinken? Komt dat overeen?
- Hoe vindt u dat we elkaar het beste kunnen gedenken als kwetsbare mensen? Hoe doen we elkaar het meest recht?
- Hoe verbindt u de eerste regel van dit lied met de laatste bijna mantra-achtige woorden ‘Hem achterna’?
Om mee af te sluiten
- Lees de verhalen over de familie van Jezus, bijvoorbeeld Matteüs 12:46, Matteüs 13:55, 56 en Marcus 3:31, Marcus 6:3: en Lucas 8:19, Johannes 2:12, Johannes 7:3-5 en10, Handelingen 1:14, Galaten 1:19. Hoe leest u deze verhalen?
- Noem elkaar uw lievelings kerstlied. Kies er een aantal om samen te zingen.
- Vertel elkaar uw vaste kersttradities en bij voorkeur waarom die u dierbaar zijn. Wat is de rol van uw familie hierbij?
- Rob van Essen refereert op pag. 8-9 aan het gedicht ‘Tweespraak’ van Martinus Nijhoff. Lees het (hieronder) met elkaar en bespreek samen wat u erin hoort.
Tweespraak
Waarom waren het herders
die hun kudde en veld
verlieten toen de boodschap
in Bethlehem werd verteld?
Omdat er een Lam
en een Herder kwam.
Waarom waren het visschers
die van schip en net
werden weggeroepen
bij ‘t meer van Genesareth?
Omdat Hij een Visch
en een Visscher is.
Weet jij waarom de krijgsknecht
bloem en blad afrukt
en een kroon van stelen
op ‘t droevig voorhoofd drukt?
O Roos zonder doorn
uit doornen geboren!
Ach, dat Hem de vijand
kende met een kus,
en dat Hij zijn vrienden
vreemd bleef tot Emmaüs?
Ach, waren dat wij niet?
Ach, ik niet? ach, jij niet?
Dit is de laatste gesprekshandreiking van de hand van ds. Jacqueline Dam-Oskam, Protestantse Kerk in Nederland.
Op theologie.nl/gesprekssuggesties vindt u alle gesprekshandreikingen bij de nummers van Open Deur vanaf januari 2007. Neem een proefabonnement van drie nummers.
