< Terug

Mensen van de weg

Pelgrim

Dit artikel is een gratis introductie op het themanummer van Open Deur over pelgrimeren en de pelgrim (2021, nr. 7/8). Onderaan het artikel vind je de andere bijdragen uit het nummer. Ben je benieuwd naar andere nummers van Open Deur? Bekijk dan alle artikelen.

Wat begon als een mooie sportieve wandeluitdaging, werd voor Jodien van Ark en haar man Martin Kemperman steeds meer een manier van leven. Gaandeweg werd het een innerlijke reis van overgave en vertrouwen.

Op een goede dag, ruim twintig jaar geleden, besloten we om vanuit ons huis in Doorn op weg te gaan naar Rome. Wandelend. Ieder jaar een stuk. We leefden toe naar onze vakantie waarin we weer drie weken verder konden lopen.Met zo weinig mogelijk spullen in onze rugzak liepen we jaar na jaar door Nederland, Duitsland en Zwitserland. We gingen de Alpen over en kwamen na zeven jaar in Rome aan. Eenmaal daar, was de vraag: wat nu?

Het onderweg-zijn beviel ons zo goed dat we besloten door te lopen richting Jeruzalem. Geen idee of we dat zouden halen – het is dubbel zo ver als van Doorn naar Rome.We deden er uiteindelijk nog veertien jaar over. Steeds begonnen we op de plek waar we het jaar ervoor gebleven waren, door Zuid-Italië, Noord-Griekenland, heel lang door Turkije en via Cyprus naar Israël en Palestina. In 2017 kwamen we aan bij de Tent of Nations, iets voorbij Jeruzalem.

Mensen van de wegFoto: Martin Kemperman

Wandelaar? Toerist? Pelgrim?

We zijn als wandelaar begonnen, we hebben onderweg veel prachtige plaatsen bezocht en ons onder de toeristen begeven én we zijn ons steeds meer pelgrims gaan voelen. Niet zozeer omdat we naar een religieus einddoel liepen, maar omdat we ontvankelijk waren en onze ziel gevoed werd.Pelgrims zijn op zoek naar het heilige. Wij vonden dat heilige onderweg, in de natuur, in de mensen, in de grote dankbaarheid dat we dit samen konden.Onderweg vonden we veel plekken die ons spiritueel voedden. Een prachtig klein kerkje in ieder dorp in Italië, een kapelletje langs de weg in Griekenland, het geluid van de dorpsmoskee in Turkije die oproept tot gebed: het waren plekken en momenten om even stil te staan en te voelen hoe je opgenomen bent in de stroom van alle levende zielen die hun weg door het leven zoeken. Ook de natuur, de velden, de vergezichten, de vogels en de bloemen langs ons pad, ervoeren we als het loflied op de schepping en de Schepper.

Het omgaan met tegenslagen hoort hier ook bij. Fysieke ongemakken, dagenlange regenbuien, roekeloos verkeer, politieke spanningen: lastig en zorgelijk, maar ze zijn deel van de werkelijkheid.

Het doen met wat er is

Wat begon als een mooie sportieve (wandel)uitdaging, werd steeds meer een manier van leven. Het ritme van lopen-eten-slapen-lopen-eten-slapen voelde basaal en weldadig.We gaven ons steeds meer over aan wat er op ons pad kwam, niet meer bezorgd over wat er mis kon gaan, maar open voor verrassingen. Die waren er vele. De gastvrijheid werd richting het oosten steeds groter. En ons vertrouwen groeide: we leerden het te doen met wat er op ons afkwam en durfden de gastvrijheid te ontvangen.Ook verdwalen deden we niet meer, want iedere omweg is ook een weg, dus het hoorde er gewoon bij.

Gaandeweg werd het een innerlijke reis van overgave en vertrouwen, van het-doen-met-wat-er-is. Daardoor keken we ook anders om ons heen. De herder die ons de weg wees, de burgermeester van een klein Turks dorp die ons een slaapplaats aanbood, de vrouwen in het veld die hun lunch met ons deelden: zij waren de engelen die ons begeleidden.

Weigeren vijanden te zijn

En dan is daar de bestemming, na 21 jaar… We zochten een eindpunt dat paste bij onze weg. Dat werd niet Jeruzalem, maar een stukje verderop: een boerderij op een kleine heuvel ten zuiden van Betlehem, waar te midden van grote politieke spanningen een Palestijnse familie probeert om vrede uit te dragen, de Tent of Nations. ‘We weigeren vijanden te zijn’ is hun motto.Nu we weer terug zijn in ons dagelijks leven merken we dat de wandeltocht ons anders in het leven gezet heeft: dankbaar en open voor wat komt. Zoals een pelgrim.

Jodien van Ark was tot haar pensionering docent gemeenteopbouw aan de opleiding voor predikanten aan de PThU (Protestantse Theologische Universiteit).

Lees meer uit dit nummer van Open Deur

Zingend onderweg

Stephan de Jong

‘Ik sla mijn ogen op naar de bergen…’ Zo begint Psalm 121. Het is een pelgrimslied. Het werd gezongen tijdens de reis naar de belangrijkste bedevaartsplaats in het Joodse land: de tempel van Jeruzalem. Wie uit de kustvlakte erheen trok, zag in de verte de bergen waar Jeruzalem ligt. Pelgrimeren was in Bijbelse tijden een

Lees verder

Schrijvend op reis

Christine de Vries

Christine de Vries ontdekte dat je innerlijk kunt pelgrimeren. Zij ervaart en oefent dit door haar pen in beweging te houden. En gaat zo schrijvend op reis. Naar haar eigen hart. Jarenlang droomde ik van een voettocht naar Santiago de Compostella. Ik las reisverhalen en bestudeerde uitgebreid routekaarten. Ik zag voor me hoe ik een

Lees verder

Samen op bedevaart

Walther Burgering

Sasheeka Dilrukshi is een jonge katholiek, die ‘houdt van reizen naar het geloof’. Haar levensmotto: het leven is een door God geschreven boek. Overtuiging: wat er ook gebeurt, ik kan op Gods genade terugvallen.Welke ervaringen heb je als pelgrim?Mijn eerste pelgrimservaring was de Wereld Jongeren Dagen in Rio de Janeiro, een massale jongerenontmoeting met leeftijdsgenoten

Lees verder

Pelgrimeren in het Drentse veen

Alexander Artz

Een voettocht van Schoonebeek naar het mirakel van Weiteveen en de Antoniuskerk bij Zwartemeer. Een pelgrimstocht is niet alleen even afstand nemen van het alledaagse leven, maar ook van vertrouwde gemakken en gemakjes. Een beetje afzien dus – en dat helemaal vrijwillig. Al begrijpt hij het zelf niet, de pelgrim voelt gewoon dat dit zijn

Lees verder

Hospitalero in een pelgrimsherberg

Herman Rabbers

Aan grote pelgrimsroutes als die naar Santiago liggen talloze pelgrimsherbergen. Een daarvan is die bij het klooster van Roncesvalles in noord-Spanje. Vrijwillige ‘hospitaleros’ zijn hier gastheer en gastvrouw. Voor ons hospitaleros begint de dag om 6 uur. De pelgrims worden gewekt. De ene groep loopt de zalen rond en wenst goedemorgen. In andere groepen speelt

Lees verder

Heilige plaatsen

Holkje van der Veer

Ook in Nederland kun je pelgrimeren: naar eeuwenoude bedevaartsoorden, langs gloednieuwe paden van wijsheid en plekken van bezinning. Een pelgrimstocht ondernemen, alleen of in groepsverband, te voet of op de fiets, is een oud gebruik dat sinds enkele decennia in de lift zit. Het is ook niet meer specifiek katholiek, hoeft zelfs niet aan één

Lees verder

De reis zelf is het doel

Willem van Reijendam

COLUMN Iedereen moet natuurlijk zelf weten wat hij doet, reisgewijs, maar ik heb nog altijd moeite met het concept van de razendsnelle verplaatsing per vliegtuig naar een willekeurig punt duizenden kilometers verderop. Je hoort weliswaar mensen enthousiast vertellen dat ze daar in een muur van ondoordringbare hitte stappen en allemaal diarree krijgen, en daarmee weer

Lees verder

< Terug