Ruim 75 jaar geleden werd het Evangelie van Tomas teruggevonden. In deze bijdrage worden eerst de vondsten van de Koptische en de Griekse teksten besproken en vervolgens in vogelvlucht enkele visies die deskundigen in de afgelopen zeven decennia hierop hebben gegeven. Vooral twee kwesties komen hierbij aan de orde: kan het een gnostisch geschrift worden genoemd en in hoeverre gaat het terug op de historische Jezus?

‘God is terug’ klinkt het steeds vaker in de media. Maar welke God eigenlijk? Niet de God van de liefde, stelt filosoof Sjoerd Griffioen in zijn nieuwste artikel, maar een autoritaire, militante God. Dit godsbeeld wordt door radicaal-rechts omarmd en uitgedragen, niet alleen in Amerika maar ook veel dichterbij huis, en berust op een eenvoudige maar heel gevaarlijke tegenstelling tussen ‘vriend’ en ‘vijand’. Maar wat is er eigenlijk zo gevaarlijk aan deze tegenstelling en waarom dreigt ze het begrip ‘christendom’ volgens Sjoerd uit te hollen?  

De slotverzen van het boek Amos bieden onverwacht hoop na een boek vol oordeel. De hut van David zal worden hersteld, Israël zal de andere volken bezitten en in vrede leven en genieten van de opbrengst van het land (Amos 9:11-15). Deze verzen worden door Jakobus aangehaald als hij in Handelingen 15 betoogt dat niet-Joodse gelovigen niet belast hoeven te worden met het houden van de gehele wet. Ten opzichte van de Hebreeuwse tekst zijn er in het citaat in Jakobus’ pleidooi echter ingrijpende wijzigingen aangebracht. Hoe is dat te verklaren? Hoe functioneert het citaat precies in Jakobus’ betoog? Om dit te achterhalen, kijk ik eerst naar Amos 9:11-15 in de context van het Hebreeuwse boek van de twaalf profeten, vervolgens naar het gebruik van dit vers in twee handschriften uit Qumran, en ten slotte naar het citaat in Handelingen.

Het is denk ik mijn nummer één valkuil: ik ben zó vaak nét te druk. En daar vind ik wat van. In het boek ‘Moby Dick,’ van Herman Melville, is één van de meest dramatische scenes de confrontatie tussen kapitein Achab en zijn schip met de grote, witte walvis, Moby Dick. Het is een clash der titanen, een botsing tussen de machten van goed en kwaad. Het is een strijd op leven en dood tussen het demonische zeemonster in de ziedende zee en de woedende kapitein Achab die wraak op hem wil nemen.

Afgelopen jaar ben ik dertig geworden en dat betekent dat ik bij de generatie hoor die de mooie naam ‘millennials’ heeft gekregen. Geboren tussen 1980 en 1995 is dit de […]

Je kunt de huidige tijd opvatten als een crisis, in de zin van een ‘noodsituatie’. Maar een crisis is een moment van wending: het kan alle kanten opgaan. De tekenen van de tijd verdienen het om geduid te worden. Daarbij is het van belang in het heden te leven, lering trekkend uit het verleden en hoopvol kijkend naar de toekomst.

Binnen de godsdienstwetenschappelijke paradigma’s van Durkheim en Weber moeten we ook de ‘klassiekers’ Das Heilige (1917) van Rudolf Otto en Das Heilige und Profane (1957) van Mircea Eliade begrijpen. Binnen de gestelde kaders van vooruitgang, individualisering en rationalisme proberen beide auteurs, elk vanuit hun eigen perspectief, het blijvende belang van het heilige als religieus fenomeen te onderstrepen.

Het Heilige heeft niet veel ruimte nodig om tot z’n recht te komen, een sneeuwkristal kan al genoeg zijn. Maar kan het heilige ook in de chaos wonen? Het boek Exodus vertelt in hoofdstuk 3 dat Mozes in de brandende braamstruik een ontmoeting met God heeft. God zegt daar: ‘Ik heb gezien hoe ellendig mijn volk er in Egypte aan toe is, ik heb hun jammerklachten over hun onderdrukkers gehoord, ik weet hoe ze lijden. Daarom ben ik afgedaald.’ God is dus niet bang voor de chaos. Hij is er in afgedaald om bij zijn onderdrukte volk te zijn en Hij houdt het er ook uit, want de onderdrukking in Egypte duurde lang.

Al eeuwen wordt het Heilige Land bezocht door mensen uit het ‘westen’. Reizigers met een grote verscheidenheid aan achtergronden, motieven en denkbeelden, waaronder handelaren, diplomaten, militairen, pelgrims, toeristen en wetenschappers. De reisverslagen en het beeldmateriaal die ze tijdens hun verblijf in het gebied vervaardigden, vormen een interessante getuigenis van de locaties die ze bezochten, de avonturen die ze er beleefden en de ontmoetingen die ze er hadden. In deze bijdrage een impressie hiervan.