Bijbelwetenschappen

Willem van Peursen hield op 2 februari 2024 een toespraak bij de presentatie van het boek De bijbel als biografie van God en mensen. Geschiedenis en hergebruik van teksten, geschreven door Eep Talstra. In deze schriftelijke uitwerking van de toespraak gaat Van Peursen in op twee centrale vragen: hoe kunnen we een christelijke geloofsleer formuleren die recht doet aan de inzichten van de bijbelwetenschappen. En krijgen nieuwe digitale methoden als statistiek, machinelearning en AI een plaats in de werkkamer van de exegeet?

Het gezag van de Bijbel staat onder orthodoxe protestanten in Nederland ter discussie. Niet in de eerste plaats om de wonderen die erin staan of om de historiciteit van de bijbelverhalen, maar omdat christenen de Bijbel in de praktijk heel verschillend uitleggen en toepassen. In zijn boek Geestspraak betoogt theoloog Henk van den Belt dat de Bijbel onfeilbaar betrouwbaar is omdat de heilige Geest daarin spreekt. Maar wat betekent dit precies? Tom en Tabitha gaan uitvoerig met hem in gesprek over hoe we de Bijbel kunnen verstaan. 

De lezingen van deze zondag zijn misschien wat te veel, te machtig voor één preek. Aan Exodus 3:1-6 alleen heb je al meer dan genoeg. Dan Romeinen 8 over het leven in en vanuit Gods Geest, en ten slotte Johannes 3, de ontmoeting in de nacht van Jezus en Nikodemus. Ook voor een stukje als dit zijn deze drie lezingen tezamen wat te veel van het goede. Maar goed, eerst Exodus.

Trinitatis is een theologische zondag, of je dat nu leuk vindt of niet. Een moment van reflectie over wie God is. Kerst is geweest, Pasen, Pinksteren. Feesten die ons aangrijpen in hun heilsbetekenis. God komt in het vlees, gaat ons voor door de dood heen, zendt ons zijn Geest. Trinitatis vraagt naar de ultieme bron van dat alles: God. Wie is de God die zo met ons handelt, die zich zo laat kennen?

Het bijbelboek Jona leest als een novelle. Een profeet die zijn roeping ontvlucht, scheepslieden die geen andere oplossing zien dan hem overboord te gooien en een grote vis die hem opslokt en drie dagen later uitspuwt op het strand.

Als we duiken of snorkelen, zijn we even bij ze te gast. Maar niet voor lang, want het blijft hun wereld, onder water. Vissen: we observeren ze, vangen ze, eten ze. En we lezen over ze, misschien omdat we iets willen grijpen van die wonderlijke wereld.

‘Velen zijn geroepen maar slechts weinigen uitverkoren.’ Om hoeveel mensen gaat het in deze tekst? Kees Bouman pleit voor een kwalitatieve vertaling van ‘weinig’. Hij neemt de lezer mee op een zoektocht langs de Griekse vertaling van het Oude Testament.

De masterscriptie van Erwin Mazier gaat over het beeld van meesters en slaven zoals Jezus dat gebruikt in een aantal gelijkenissen. Wat zijn tot nu toe zijn theologische ontdekkingen bij zijn scriptie en verdere studie?

Hoe breng je bijbelteksten dichter bij de ervaringen van – bijvoorbeeld – rasechte Hagenezen? Margot Berends pakte niet alleen de taal aan maar ook tijd en plaats.