Bijbelwetenschappen

Hoe lees je de Bijbel als je er niet mee opgevoed bent? Hoe lees je als eerste kennismaking? Twee bekende Nederlanders, Remco Veldhuis en Bas Ragas, deden die ervaring op en schreven er een boek over. Hanneke de Pater legt ze naast elkaar, vergelijkt ze en deelt wat ze ervan leert.

Eerst maar eens wat algemene opmerkingen over de Bijbel als geheel. Over de samenstelling, de tijd van ontstaan, de genres, de auteurs en de lezers – als onmisbare richtlijnen bij het lezen. Zie de Bijbel maar als een bibliotheek, een zeer gevarieerde verzameling van boeken.

‘Verstaat u wat u leest?’ Filippus vraagt het aan de Ethiopiër, die hij ontmoet in Handelingen 8. Dezelfde vraag wordt ook nog steeds gesteld, in een andere tijd en context, maar nog steeds actueel. In dit themanummer gaat het over dat lezen – hoe doen we dat vandaag de dag? Met alles wat we weten en zien, en al dan niet geloven? Ter inleiding eerst deze bladzijden.

De evangelielezing van deze zondag behandelt zowel de relatie tussen Johannes de Doper en Jezus, als de rol van Jezus in relatie tot het getuigenis over God. De tekst staat tussen Jezus’ gesprek met Nikodemus (Johannes 3:1-21) en de ontmoeting van Jezus met de Samaritaanse vrouw (4) in. Thema’s uit deze beide verhalen, zoals Jezus’ identiteit (Samaritaanse vrouw) en Jezus’ relatie tot ‘boven’ (Nikodemus) komen terug in Johannes 3:22-36.

Individuele belangen te midden van Gods volk. Onder de twaalf stammen van Israël zijn ze even vaak te vinden als bij de mensen die Jezus voor zichzelf claimen. Rijst de vraag: Waar is God te vinden? Bij wie hoort Jezus?

Katja Tolstoj hield op 2 februari 2024 een toespraak op de presentatie van het boek De bijbel als biografie van God en mensen. Geschiedenis en hergebruik van teksten, geschreven door Eep Talstra. In deze schriftelijke uitwerking van de toespraak werkt ze drie punten uit: de benadering van Talstra, relevantie van het werk voor een vruchtbare dialoog tussen systematische theologie en Bijbelwetenschappen en haar persoonlijke interesse voor het vraagstuk van het lijden en de eigenschappenleer van God. 

Anne-Mareike Schol-Wetter hield op 2 februari 2024 een toespraak bij de presentatie van het boek De bijbel als biografie van God en mensen. Geschiedenis en hergebruik van teksten, geschreven door Eep Talstra. In deze schriftelijke uitwerking van de toespraak beschouwt Schol-Wetter het boek van Talstra vanuit de vraag of er een lijn bestaat tussen professie en geloof in het vak van de Bijbelinterpretatie.

Willem van Peursen hield op 2 februari 2024 een toespraak bij de presentatie van het boek De bijbel als biografie van God en mensen. Geschiedenis en hergebruik van teksten, geschreven door Eep Talstra. In deze schriftelijke uitwerking van de toespraak gaat Van Peursen in op twee centrale vragen: hoe kunnen we een christelijke geloofsleer formuleren die recht doet aan de inzichten van de bijbelwetenschappen. En krijgen nieuwe digitale methoden als statistiek, machinelearning en AI een plaats in de werkkamer van de exegeet?

Het gezag van de Bijbel staat onder orthodoxe protestanten in Nederland ter discussie. Niet in de eerste plaats om de wonderen die erin staan of om de historiciteit van de bijbelverhalen, maar omdat christenen de Bijbel in de praktijk heel verschillend uitleggen en toepassen. In zijn boek Geestspraak betoogt theoloog Henk van den Belt dat de Bijbel onfeilbaar betrouwbaar is omdat de heilige Geest daarin spreekt. Maar wat betekent dit precies? Tom en Tabitha gaan uitvoerig met hem in gesprek over hoe we de Bijbel kunnen verstaan.