Bijbelwetenschappen

Welke rol had Asjera nu precies als we de bijbelteksten erbij pakken? Was zij inderdaad een vrouwelijke wederhelft van de Israelische God? De teksten in en buiten de Bijbel geven daar wel aanwijzingen toe.

Het is nieuwjaarsdag, dus ook van mijn kant: de beste wensen voor het nieuwe jaar! Dat dit jaar een beter jaar mag worden dan het afgelopen jaar, dat gekenmerkt werd door de coronapandemie. Kerkelijk gezien is nieuwjaarsdag niet meer dan een dag waarop de nieuwe kalenders worden opgehangen. Maar het is ook de achtste dag na de geboorte van Jezus Christus. De dag waarop we erbij stilstaan dat Jezus volgens de traditie als joodse jongetjesbaby besneden werd, en zijn naam publiekelijk bekendgemaakt werd.

De zondag na Kerst is altijd een beetje een deceptie. Het feest waar je de hele tijd naartoe hebt geleefd, is geweest. In plaats van dat de glans van Kerst nog doorschijnt op deze zondag, maken velen juist een pas op de plaats, en pauzeren de kerkgang. Maar de lezingen van deze zondag maken die ‘pas’ niet: die gaan volop verder. Ze gaan in op de belangrijkste vraag: wat met het Kind is begonnen, wat gaat dat allemaal betekenen?

Met alleen licht dat opgaat, ben je er nog niet. Er moet ook in geleefd worden om het te laten uitstralen.

De vreugdevolle belofte van de Kerstnacht is bestemd voor alle mensen, ook voor de heidenen, de volkeren. Dit vertelt de lezing van Jesaja 8:23b-9:7, dit vertelt Psalmen 96 en dit vertelt op geheel eigen wijze ook Lucas 2:1-20. Dit bekende, zogenoemde ‘kerstevangelie van Lucas’ speelt zich af in het verborgene van Israëls geschiedenis, maar niet zonder gebruik te maken van de grote openbare wereldgeschiedenis. Het verhaal is geworteld in de Joodse traditie, maar gaat alle ‘mensen met goede bedoelingen’ (Gr.: anthroopois eudokias – Lucas 2:14) aan.

Het moet nog Pasen worden op het moment dat ik dit schrijf. Een leeg Pasen, althans wat betreft de vele kerkruimten die niet door opgewekte christenen worden bevolkt; zij allen moe(s)ten dit jaar het lijden, het sterven en de verrijzenis van hun Heer aan huis gebonden vieren. Je zou bijna zeggen: zo leeg als dit jaar is het graf van Christus – waarvan de liturgische ruimte ook symbool is – nog nooit geweest.

De Bijbel staat vol met verhalen over geweld. Hoe keken de omringende volken aan tegen het doden van hun vijanden? Hoe keek Israël zelf naar de strijd met hun tegenstanders? Carly Crouch legt een aantal psalmen naast Genesis 1 en laat zien dat opvattingen kunnen veranderen.

Gods genade wordt door Jona niet als een goede eigenschap gezien. Zijn verhaal geeft ook deze tijd inspiratie om anders te kijken en anders te handelen. Wat weten we van Gods liefde in deze wereld?

Even voor de lezing van vandaag uit 2 Samuel 7 lezen we hoe God David rust heeft gegeven van de vijanden in het rond. Chiram, de koning van Tyrus heeft voor David een huis laten bouwen (2 Samuël 5:11). God zelf komt tekort: ‘Ik heb in geen huis gewoond, van de dag af dat Ik de kinderen Israëls uit Egypte omhoog leidde tot deze dag. Ik heb gewoond in een tent, in een tabernakel’ (7:6).