Geloof

Beeld: Rianne te Winkel. Tekst: Bara van Pelt

Dat er delen van de bevolking zijn die onderdrukking meemaken, of hebben meegemaakt, is niks nieuws vandaag de dag. Het publieke discours over onderdrukking stipt onder andere thematiek aan rondom racisme, het slavernijverleden, man-vrouwverhoudingen, de LHBTQIA+-gemeenschap of moderne slavernij. De stemmen die zo lang verstomd werden, worden mondjesmaat gehoord – althans, er wordt veel gesproken en geschreven over groepen die onrecht is en wordt aangedaan.

Het kwam voor mij als een schok om te lezen dat de 94-jarige, Tsjechische auteur Milan Kundera op 11 juli is overleden. Naast dat zijn romans een genot zijn om te lezen, zijn zijn inzichten regelmatig een grote inspiratiebron voor me geweest. Meer dan eens heb ik citaten meegenomen in mijn preken en schrijven, dus ik deel graag een aantal pareltjes ter ere van deze fantastische auteur.

De Taramuhara uit de Koperkloof zijn een volk van superatleten. In directe confrontaties met de Noord-Amerikaanse ultra-loopelite frustreren zij hun hypermodern uitgeruste tegenstanders tot op het bot, door wedstrijden over honderdzestig kilometer of meer op blote voeten, breed lachend en okselfris te winnen. Nadat zij onderweg uitgebreid de tijd hebben genomen om een pijpje te roken, welteverstaan.

Als leiders het stuur kwijt zijn, media ons bezighouden met bijzaken, en techniek en geld de aarde onderwerpen – wat is dan nog de taak van christenen? Wat betekent het revolutionaire geloof in Christus als donkere wolken zich samenpakken boven de kerk en ons land, maar ook boven de hele aarde? Jacques Ellul was filosoof, socioloog, theoloog en hoogleraar in het recht. Zijn essay ‘Staan in de wereld van nu’ leert christenen hoe ze moeten staan in deze wereld. Tom en Tabitha gingen in gesprek met Frank Mulder over de betekenis en ideeën van Ellul.

Jaren geleden liep ik als tiener voor lange tijd rond met een stoffen bandje om mijn arm, met daarop de letters ‘W.W.J.D.’, oftewel: What Would Jesus Do? En ik was zeker niet de enige met dit armbandje. In mijn herinnering was het in die tijd een soort hype onder christelijke jongeren. Ook een bijbehorend boekje met de titel Wat zou Jezus doen? had ik op de plank staan. Wat is er met deze bandjes gebeurd? Is de vraag haar waarde verloren?

Persoonlijk vind ik de vraag naar het al of niet bestaan van engelen op zich niet zo relevant. Wat me meer interesseert is waar engelen voor staan, wat ze be-teken-en, waarom er blijkbaar zo’n aantrekkingskracht van uitgaat. Ik heb de indruk dat het concept beschermengelen een efficiënte bemiddeling is om het complexe theologische concept van voorzienigheid toegankelijk en begrijpelijk te maken voor veel mensen. Om die reden lijkt het me gerechtvaardigd voor theologen om na te denken over dit concept, het te verfijnen en uit te zuiveren.

Het is denk ik mijn nummer één valkuil: ik ben zó vaak nét te druk. En daar vind ik wat van. In het boek ‘Moby Dick,’ van Herman Melville, is één van de meest dramatische scenes de confrontatie tussen kapitein Achab en zijn schip met de grote, witte walvis, Moby Dick. Het is een clash der titanen, een botsing tussen de machten van goed en kwaad. Het is een strijd op leven en dood tussen het demonische zeemonster in de ziedende zee en de woedende kapitein Achab die wraak op hem wil nemen.

In 1225 schreef Franciscus van Assisi op zijn sterfbed het Zonnelied. Vanuit een grote intimiteit laat hij de hele schepping God prijzen. De Allerhoogste, Onnoembare, Ene grote God komt alle lof toe, en eer. Alles en iedereen richt zich op Hem. Hoe zou je dat nu verwoorden, als je vanuit de nood van de Aarde, de beleving dat alles één is, dat God in alles aanwezig is, hard wilt roepen en zingen om vrede en heelheid? Als je snakt naar licht, warmte, inzicht? Marjan Bosch doet een poging. Een loflied op de zon en de aarde. Ze nodigt de lezer uit mee te gaan schrijven: wat zijn voor jou de beelden die je verbinden met zon, maan, sterren en al het andere dat samen met ons de schepping vormt? En hoe uit je dan je dankbaarheid, eerbied, verbondenheid?