Rouw

Rouw is van alle tijden en het is dan ook niet vreemd dat we rouw ook tegenkomen in de bijbel. Rouw kan ingewikkeld zijn, het gaat gepaard met intense emoties. Het is persoonlijk en individueel, maar in het bijbelse verhaal zien we ook momenten van collectieve rouw. Rouw om verlies van geliefde personen is waarschijnlijk de bekendste vorm van rouw. Toch is rouw ook breder te voelen: het gaat om verlies in de brede zin. In deze Schrift-serie bekijken we rouw vanuit verschillende perspectieven, van vertaalkwesties tot rituelen, en hoe verdriet, afscheid en rouw met elkaar samenhangen.

Het nummer opent met Matthijs de Jong die het woord (be)rouw in Job analyseert, het boek eindigt met de woorden ‘ik heb berouw in stof en as’. De Jong onderzoekt waar deze vertaling vandaan komt en hoe dit de standaard geworden is. Hij oppert dat berouw ‘uit de lucht komt vallen’ in het verhaal dat het boek Job ons geeft. Is het woord vanuit een specifiek theologisch frame vertaald, en wat levert het ons op om een ander perspectief uit te diepen?

Piet van Midden kijkt naar het welbekende duo Abraham en Sara, wat gebeurt er als een van de twee wegvalt? De dood en begrafenis van Sara is alles behalve gewoon: van Midden diept uit wat daar precies gebeurt, en wat haar overlijden met het Beloofde Land te maken heeft.

In het evangelie van Johannes lijkt Jezus onbewogen, maar het verhaal van Lazarus is een uitzondering daarop. Door Wewerinke-Brouwer kijkt naar het verhaal van Lazarus, waar Jezus tranen tentoonstelt. Waar komt die emotie vandaan? Het verhaal laat duidelijk zien dat Jezus van te voren al wist hoe de gebeurtenissen zich zouden ontvouwen.

Marco Rotman schrijft een boekrecensie over Romeinse Kruisiging dat een van onze eigen redactieleden schreef: Ruben van Wingerden. Het kruis is een belangrijk en veelvuldig te zien symbool geworden in het Christendom: maar wat hield een romeinse kruisiging nu precies in?

Rouw kent verscheidene gebruiken en rituelen, het scheuren van de kleding, geen sierraden dragen of luidkeels klagen. Het luidkeels klagen werd soms zelfs door ingehuurde ‘beroepsklagers’ gedaan. Een bijzonder verhaal is die van Rachel, die in het bijbelse verhaal terug keert om te huilen. Wim Weren pluist het uit in zijn bijdrage ‘Rachel huilt om haar kinderen’.

Collectieve rouw is veelvuldig in Klaagliederen te vinden, onze redactievoorzitter Klaas Spronk bekijkt de functie die klaagliederen hebben in het rouwverwerkingsproces. Spronk analyseert de verschillende stemmen die aan het woord komen in Klaagliederen, en hoe de opbouw en structuur ook een betekenis hebben.

Gerard van Broekhuizen onderzoekt David, die veelvuldig rouwt in de verhalen die over hem opgeschreven zijn. De manieren van rouwen zijn niet telkens hetzelfde bij David; van Broekhuizen loopt zes verschillende situaties langs om te laten zien hoe David verschillende manieren van rouw laat zien. Een (her)waardering van het tweede boek van Samuel schemert door in de bijdrage.

Vervolgens laat Martin Claes zien hoe Augustinus rouwt om zijn moeder, wat heeft deze bekende kerkvader opgeschreven over zijn rouw? Rouw loopt soms anders dan je van te voren van jezelf verwacht, en dat blijkt ook bij Augustinus het geval. Claes laat aan de hand van teksten uit de Confessiones zien hoe rouw door Augustinus wordt beleefd.

Boekentip

Klaproosmomenten

In dit prachtig geïllustreerde geschenkboek staan bemoedigende teksten voor allerlei momenten in een tijd waarin jouw grond omgewoeld wordt. De klaproos staat symbool voor momenten van moed en kracht. Ze wortelt ondergronds, vindt daar kiemkracht en komt uiteindelijk tot bloei op plekken waar je dit het minst verwacht.  In dit boek worden tekeningen afgewisseld met poëtische teksten, verhalen en anekdotes over de klaproos en haar symboliek, over rouw en afscheid nemen.